Bác sĩ thú y chất lượng

Là bệnh lây lan do vi khuẩn Brucella Canis gây chết thai, sảy thai và chứng vô sinh ở chó. Bào thai bị lây nhiễm vi khuẩn trong tử cung của mẹ sẽ chết và ra thai từ 45-59 tuổi. Những chó mẹ có sinh con nhưng sau sinh chó con ốm yếu và chết yểu sau vài ngày cũng có thể nghi nhiễm vi khuẩn Brucella Canis.

Vi khuẩn Gram âm ( GR- ) Brucella Canis phân lập nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.

Sảy thai do Brucella Canis


Triệu chứng :

Thể cấp tính thường thấy sưng hạch bẹn và hạc dưới hàm, hiếm khi sốt. Hai dịch hoàn chó đực lúc đầu sưng to khác thường sau nhỏ dần rồi teo hẳn mất khả năng sinh tinh trùng hoặc tinh trùng vô hoạt. Vi khuẩn xâm nhập vào máu, thải qua nước tiểu và các cơ quan nội tạng gây sảy thai và hủy hoại tế bào sinh tinh trùng.

Dịch hoàn chó đực bị bệnh sảy thai truyền nhiễm.

Thể mạn tính : vi khuẩn không gây ốm bệnh nhưng lây truyền cho nhiều chó khác qua dịch tiết âm đạo và tinh dịch, hoặc qua bài tiết nước tiểu khi đánh dấu đường , hấp dẫn bạn tình, chó khác ngửi và liếm phải.

Lưu ý rằng : Khá nhiều trường hợp chó mắc bệnh sảy thai truyền nhiễm ở cả đực và cái không hề có bất kỳ triệu chứng nào. Mất khả năng sinh sản và sảy thai thường xuyên là dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh. Thậm chí nhiều chủ nhập chó từ nước ngoài về cho rằng chó bị "triệt sản" không dùng phẫu thuật !

Phương thức lây lan :

Chủ yếu qua giao phối, chó đực liếm dịch tiết âm hộ chó cái. Rất quan trọng cảnh báo với các nhà nhân giống chó khi thấy hiện tượng sảy thai hàng loạt do giao phối với cùng một đực giống, vì đực giống có thể mang vi khuẩn suốt đời mà không hề có triệu chứng bệnh.

Chẩn đoán xét nghiệm:

Chỉ có giá trị với chó bị nhiễm Brucella Canis cấp tính bằng phản ứng huyết thanh học. Việc nuôi cấy phân lập vi khuẩn lấy từ dịch tiết âm đạo, mô bào khi sảy thai cũng có giá trị chẩn đoán.

Điều trị :

Khó điều trị dứt điểm vì khỏi bệnh vẫn có thể mang trùng. Dùng kháng sinh doxycycline, streptomycin, rifampin tiêm bắp hoặc cho uống trong vòng 3 tuần có thể khỏi bệnh 80%. Nhưng sau đó cần thiến và triệt sản là tốt nhất. Mọi thăm khám và quyết định điều trị, xử lý sau lành bệnh cần có tư vấn của các bác sỹ thú y.

Phòng chống bệnh:

Chó giống có mục đích nhân giống nên xét nghiệm huyết thanh âm tính với Brucella Canis trước khi quyết định sử dụng phối giống. Sau đó định kỳ 1 hoặc 2 lần xét nghiệm lại hằng năm.

Triệt sản và thiến những chó mắc bệnh đã chữa khỏi và những chó chưa mắc bệnh nhưng không có mục đích nhân giống.

Tuy hiếm thấy nhưng Brucella Canis vẫn có lây sang người nên việc vệ sinh khử trùng tay, đeo găng cao su bảo hộ khi tiếp xúc với chó giao phối hoặc có sảy thai là rất quan trọng.

Nên chăng khi quyết định nhập một con giống quý từ nước ngoài, cần yêu cầu người bán chó có giấy xét nghiệm máu âm tính với Brucella Canis ?

Sảy thai truyền nhiễm là một bệnh có thể lây từ các loài vật cho con người.

1. Lịch tiêm chủng các bệnh cho chó từ sơ sinh đến trưởng thành ?

Tùy thuộc vào chỉ dẫn của từng Nhà sản xuất vaccine, nhưng về căn bản Lịch trình tiêm chủng với các bệnh của chó như sau:

1.a. Bệnh Carré ( Canine Distemper Virus - CDP)
1.b. Bệnh Parvovirus ( Canine Parvovirus - CPV)
1.c. Bệnh Viêm gan Truyền nhiễm ( Adenovirus type 1- CAV1)
1.d. Bệnh Ho cũi chó ( Kennel Cough- Adenovirus type 2- CAV2)
1.e. Bệnh Phó cúm ( Parainfluenza- CPI )

Tiêm lần đầu : 7-8 tuần tuổi, Lần 2: 11-12 tuần, Nhắc lại: Hằng năm.

1.g. Bệnh Dại ( Rabies- R)

Tiêm lần đầu : 12 tuần tuổi, Nhắc lại hằng năm.

1.h. Bệnh do các chủng Leptospira- L

Tiêm lần đầu : 1 năm tuổi, Nhắc lại: hằng năm. Chỉ cần tiêm cho chó nuôi có nguy cơ tiếp xúc môi trường hoang dã, thú hoang dã: chuột bọ, gậm nhấm...Vùng dịch tễ có bệnh Lepto. Nên tiêm vaccine Lepto- L theo chỉ định của các bác sỹ thú y.

2. Hiện nay có các loại vaccine 4-5-6-7 bệnh, lựa chọn vaccine nào tốt hơn ?

Đó là các loại vaccine đa giá " Multivalent vaccine" với số vaccine có trong 1 liều tiêm. Lựa chọn loại vaccine nào căn cứ vào Lịch trình và tuổi tiêm thích hợp như trình bày ở phần (1). Tốt nhất theo chỉ định trực tiếp bác sỹ thú y của bạn.

3. Có nhiều loại vaccine của các Hãng ở Việt nam, nên dùng của Hãng nào ?

Các chế phẩm sinh học ( Vaccine, huyết thanh...) lưu hành ở Việt Nam có phép và đã kiểm định của Cục Thú Y Việt nam đều có thể sử dụng. Chỉ loại bỏ các loại vaccine không rõ nguồn gốc, quá hạn dùng hoặc bảo quản không đúng quy trình kỹ thuật, lọ bị nứt vỡ, hở nút...

4. Tôi có thể mua thuốc và tự tiêm phòng cho chó của mình ?

Đó là trường hợp bất tắc dĩ , vùng sâu, vùng xa, nơi không có dịch vụ thú y hỗ trợ. Chủ chó cần tuân thủ Lịch trình và kỹ thuật tiêm, bảo quản vaccine...và chăm sóc chó chu đáo.

5. Chó mua ở chợ, không rõ nguồn gốc đã tiêm phòng vaccine hay chưa, nên có Lịch trình ra sao?

Phải tiêm từ đầu khi bạn không dám chắc các lần tiêm vaccine trước. Cần nhờ các chủ nuôi có kinh nghiệm xác định tuổi chó để thuận tiện cho Lịch tiêm.

6. Do sơ xuất tiêm vaccine ra ngoài hoặc vào chút ít sẽ giải quyết ra sao?

Tiêm lại ngay 1 liều khác, không sợ quá liều vì vaccine an toàn. ( Trừ vaccine Lepto, cần có ý kiến của bác sỹ thú y ).

7. Các giống chó nhỏ: Chihuahua, Miniature Bull Terrier... tiêm vaccine thế nào ?

Như các giống chó to khác về Lịch trình và liều tiêm. Vaccine được sản xuất 1 liều như nhau cho tất cả các loại chó.

8. Đến kỳ tiêm, nhưng chó không khỏe, không bình thường, có tiêm vaccine không ?

Chó phải hoàn toàn khỏe mạnh mới được tiêm vaccine. Cần đưa đi bác sỹ thú y khám và chỉ định cụ thể. Khi chó khỏe có thể tiếp tục tiêm vaccine, thời gian quy định trong Lịch trình có thể được xê dịch theo chỉ định của bác sỹ thú y.

9. Có nên tiêm vaccine cho chó trước khi vận chuyển hoặc ngay sau khi mang về nuôi ?

Không nên tiêm vaccine cho chó 7-10 ngày trước khi chuyển vùng và sau khi mang về nuôi vì sức đề kháng, khả năng tạo miễn dịch của chó kém khi vận chuyển và ở nơi mới.

10. Chó như thế nào thì không được tiêm vaccine ?

Chó không bình thường về sức khỏe, ốm hoặc nghi ốm bệnh, chó đang trong ổ dịch, chó chuyển vùng hoặc mới mang về nuôi, chó đang mang thai. Tốt nhất cần tư vấn bác sỹ thú y trong các trường hợp cụ thể.

---

11. Có Lịch trình tiêm vaccine nào khác với đã nêu ở câu hỏi 1 ?

Theo các tác giả Hoa-Kỳ: James M. Giffin , M.D & Liisa Carlson, D.V.M - viết trong cuốn "Dog Owner's Home Veterinary Handbook"- NXB HOWELL, NEW YORK- Trang 63 :

- Có thể tiêm vaccine lần đầu cho chó sớm hơn ( từ 5-6 tuần tuổi) và tiêm 3 lần cách nhau 4 tuần để hoàn thành miễn dịch cơ bản cho chó với các bệnh: Bệnh Carré ( Canine Distemper Virus - CDP), Bệnh Parvovirus ( Canine Parvovirus - CPV), Bệnh Ho cũi chó ( Kennel Cough), Bệnh Phó cúm ( Parainfluenza- CPI ).

- Với chó con không được bú sữa đầu của mẹ cần bắt đầu tiêm vaccine ngay từ 3 tuần tuổi.

- Bệnh Phó cúm ( Parainfluenza- CPI ) và Bệnh do Leptospira có thể tiêm vaccine nhắc lại 2 lần/ năm ở các nơi có nguy cơ cao, các ổ dịch cũ của bệnh do bác sỹ thú y chỉ định.


12. Tại sao một số chó đã tiêm vaccine Dại ở nước ngoài được xác nhận " miễn dịch 2-3 năm" mà vẫn phải tiêm vaccine Dại nhắc lại ở Việt Nam khi vẫn còn thời hạn miễn dịch ?

Theo Pháp Lệnh Thú y của Việt nam " Thú nuôi cảnh bắt buộc phải tiêm vaccine phòng bệnh Dại 1 năm 1 lần". Các quy định tiêm vaccine Dại tùy thuộc từng nước căn cứ vào tình hình dịch tễ của bệnh Dại. Có những nước không cần tiêm vaccine dại cho thú nuôi như: Anh, New-Zi-lân, Úc... vì không có bệnh Dại ở các nước này trên Bản Đồ Dịch Tễ Thế Giới.

13. Nếu chó đến Lịch tiêm vaccine nhắc lại nhưng vào đúng kỳ động dục, nhân giống, mang thai thì xử lý ra sao để vẫn an toàn dịch mà không ảnh hưởng sinh sản ?

Có thể tiêm 4 tuần trước khi nhân giống. Việc tiêm sớm hơn Lịch nhắc lại hàng năm 1-2 tháng được chấp nhận xem như một giải pháp điều chỉnh với chó sinh sản, nhân giống.

Nhiều Chuyên gia Thú Y khuyến cáo nên tiêm vaccine chó chó mẹ 4 tuần trước khi mang thai sẽ rất tốt cho việc truyền kháng thể qua nhau thai, sữa cho chó sơ sinh.

14. Chó được nuôi cách ly ở các chung cư cao tầng, vùng xa khu dân cư và tách biệt với chó khác có cần tiêm vaccine phòng bệnh dịch không ?

Vẫn phải tiêm đày đủ các loại vaccine, đúng Lịch trình. Các nhân tố trung gian mang dịch, truyền lây bệnh: dụng cụ chăm nuôi, phương tiện giao thông: lốp xe đạp xe máy...con người: vết dép, giày, gấu quần của chủ nuôi...hoặc các loại côn trùng: ruồi muỗi, gặm nhấm: chuột bọ...vẫn có thể mang dịch và gây bệnh cho chó của bạn. Đặc biệt chó rất nhậy cảm, thích ngửi liếm các mùi lạ ở dày dép, quần áo hoặc lốp xe... nếu có dính bẩn, dễ dàng lây nhiễm dịch.

15. Có nên tảy giun trước khi tiêm vaccine ?

Rất cần thiết ! Đặc biệt chó dưới 6 tháng tuổi cần tảy giun định kỳ, bảo đảm sạch giun trước khi tiêm vaccine để tăng hiệu quả miễn dịch, phòng bệnh.

16. Khi nào chó của tôi có thể mang đi offline hoặc nơi tập trung nhiều chó như: Dogshow, Dog make-up... ?

Phải hoàn thành miễn dịch cơ bản đủ 2 lần tiêm vaccine, tốt nhất sau 1 tháng của lần tiêm thứ 2. Hoặc sau 1 tháng khi tiêm nhắc lại hằng năm.

17. Chó của tôi đã hoàn tất quy trình tiêm vaccine, còn trong thời hạn cho phép, chủ và chó có thể " thoải mái" tiếp xúc chó ốm bệnh hoặc nghi ốm bệnh ?

Vẫn cần cảnh giác vì vaccine không thể chắc chắn bảo hộ 100% cho chó của bạn khỏi nhiễm dịch bệnh vì còn nhiều yếu tố khác cấu thành kháng thể miễn dịch cho cơ thể chó: chăm sóc, dinh dưỡng, và sức đề kháng của từng cá thể.

Đặc biệt chủ chó không nên tới các nới có chó ốm bệnh hoặc tập trung chó nghi nhiễm, có nguy cơ nhiễm dịch bệnh cao, rất có thể " cõng rắn cắn gà nhà" !

18. Có cách nào xác định chó của tôi có kháng thể miễn dịch đủ để chống lây bệnh ?

Có ! Các phòng chẩn đoán xét nghiệm có thể có các phản ứng ( test ) thử và xác định nồng độ kháng thể chống bệnh trong huyết thanh của chó. Nhưng vì không có tính thực tiễn nên các Phòng mạch lâm sàng trên thế giới chỉ áp dụng xác định nồng độ kháng thể chống bệnh Dại cho chó. Các nước thuộc khối EU quy định chỉ có chó mèo được xét nghiệm nồng độ kháng thể chống bệnh Dại đạt tối thiểu 5.IU/ 1ml huyết thanh mới được phép nhập cảnh.

Hiện nay ở Việt nam chưa thấy phát triển dịch vụ xét nghiệm này, vì xuất cảnh chó mèo từ Việt nam chỉ yêu cầu "Chứng nhận đã tiêm vaccine phòng Dại" đủ thời gian quy định.

19. Ngoài tiêm vaccine, có biện pháp nào khác phòng các bệnh dịch cho chó ?

Phòng bệnh chủ động bằng vaccine là biện pháp an toàn dịch duy nhất cho chó nuôi của bạn !

Phòng bệnh hơn chữa bệnh !!! Prevention is better than cure !!!
Nguồn: Dr greenvet-hanoi

Dermosinus (tạm dịch là bệnh vết/lỗ rò trên da) dân gian hay gọi là bệnh u gáy.

Dermosinus là gì? Đây là một trong những bệnh nguy hiểm thường gặp nhất ở các loại chó có bờm trên lưng (RRD, TRD và có thể là CPQ). Dermosinus là một vết rò dạng ống (kênh) nhỏ như sợi chỉ, thông từ bề mặt da cho tới cột sống hoặc tới lớp vỏ cứng của tủy sống (Hình 1, 2).

Vì vẫn có cấu tạo là da nên bề mặt trong của kênh vẫn có lông nhỏ, các tuyến mồ hôi, lỗ chân lông… Chính vì vậy, khi các lớp da, lông già rụng cộng với mồ hôi tiết ra sẽ làm cho tắc nghẽn vết rò/kênh và gây ra viêm nhiễm càng ngày càng trầm trọng. Khi đó, cách giải quyết duy nhất là phải phẫu thuật, loại bỏ toàn bộ vết rò/kênh này. Đây là ca mổ tương đối phức tạp vì nếu không loại bỏ được hết thành phần của ống rò này thì nguy cơ viêm nhiễm sẽ tái diễn và lại càng nguy hiểm hơn.

Dấu hiệu của bệnh là chấm nhỏ màu sẫm (kích thước <1mm)ở các vùng dọc theo sống lưng như đã nói ở trên. Vì kích thước bé nên tương đối khó phát hiện ra chúng ở chó con. (Hình 3, 4)


Thông thường có thể tìm thấy dấu vết của căn bệnh này ở vùng da trên cột sống, chúng hay được bắt gặp nhất ở vùng cổ và phần đuôi của bờm. Ngoài ra, đôi khi có thể tìm gặp chúng ở vùng hông, hoặc trên đầu, trên đuôi, thậm chí trong vùng bờm, nhưng tương đối hiếm. Chó mắc bệnh có thể có 1 hoặc vài lỗ rò dạng này, vị trí của chúng có thể tập trung, nhưng cũng có thể dải rác ở nhiều vùng khác nhau. (Hình 5)


Trong cùng một lứa có thể không có con nào bị mắc phải bệnh này, nhưng cũng có thể có 1 vài con mắc phải. Vì vậy cần phải kiểm tra chúng rất kỹ trước khi bán. Đây là căn bệnh bẩm sinh, ở cún con chỉ có 2 phương án, hoặc là có bệnh hoặc là không. Bệnh này không lây nhiễm, nhưng di truyền theo đường sinh sản.

Dưới đây giới thiệu các bức ảnh về ca phẫu thuật loại bỏ dermosinus, hy vọng sẽ làm cho các bạn rõ hơn về căn bệnh này (Hình 6 – 11).


Phương pháp phát hiện Dermosinus
Đường kính của lỗ rò được miêu tả khác nhau, từ 1-5 мм. Ở chó con, lỗ rò này có kích thước như sợi chỉ, còn ở lứa tuổi từ 3 tháng trở lên, lỗ rò đã có kích thước của sợi bún và to hơn.

Có 3 phương pháp để phát hiện bệnh này ở cún con:
- Dùng tay kiểm tra thật kỹ các dấu vết khả nghi trong các khu vực hay gặp.
- Cắt ngắn lông cún ở khu vực nghi ngờ. Xem kỹ những điểm có màu lông sẫm hơn bình thường.
- Cạo trọc lông cún ở những vùng nghi vấn. Khi đó rất dễ phát hiện ra có lỗ rò hay không. Vì cún con lông mọc lại rất nhanh nên chỉ sau 1 tháng sẽ có lại bộ lông như thường. Đây là phương pháp hiệu quả nhất.
- Một số chuyên gia dùng đèn sáng chiếu rọi qua lớp da để phát hiện vết rò. Cách này hiệu quả khi tìm ở vùng cổ.



Nếu như phát hiện ra cún con mắc phải căn bệnh này thì cách nhân đạo nhất là tiêm thuốc để chúng được chết. Nếu bạn không muốn làm việc này hoặc phát hiện ra bệnh ở chó đã trưởng thành thì phải loại bỏ lỗ rò này bằng phương pháp phẫu thuật, sau đó thiến/hoạn ngay để căn bệnh này không thể di truyền sang các thế hệ sau. Nhờ có các biện pháp cứng rắn như vậy nên trong những năm gần đây, số lượng các cá thể mắc phải căn bệnh này đã giảm đáng kể.
Nguồn: Vietpet.com

Hai con Đốm và Vện tại cuộc thi chó đẹp quốc tế 2011 tại Pháp .