Nhiều người khi bị chó, mèo cắn, cào chảy máu… rất hoang mang, lo sợ, không biết nên xử trí như thế nào. Một số người vội vàng giã các loại thuốc nam đắp vào vết cắn để phòng ngừa bệnh dại mà quên mất đi việc vệ sinh vết cắn nhằm tránh nhiễm trùng vết thương. Sau đây là những thông tin bạn có thể tham khảo giúp sơ cấp cứu tại nhà, trước khi đến cơ sở y tế. Rửa sạch vết thương
Bạn cần nhanh chóng rửa nhẹ nhàng vết thường với nước sạch để tránh nhiễm trùng vết cắn. Nên rửa vết thương dưới vòi nước chảy mạnh cùng với xà phòng hay với các loại dung dịch sát trùng. Trong mọi trường hợp, cho dù chảy máu nhiều, trong 10-15 phút đầu nên rửa sạch vết thương trước, cứ để máu chảy không cần cầm máu. Nếu sau 15 phút máu vẫn tiếp tục chảy, hãy dùng gạc khô để cầm máu. Khi cầm máu xong, thay gạc mới rồi băng vết thương lại.
Đối với các vết thương sâu sau ba ngày mới tiến hành khâu, kể cả trường hợp chó, mèo đã có giấy chứng nhận tiêm phòng dại. Trường hợp vết thương sâu, đứt mạch máu lớn, máu phun ra thành tia, hay chảy nhiều, cần phải garo vết thương để cầm máu. Sau đó, đưa nạn nhân đến bệnh viện để được cấp cứu tiếp.
Khi nào tiêm ngừa dại ngay?
Rất nhiều người đặt câu hỏi “Khi nào phải tiêm ngừa dại?”. Nên chích ngừa ngay hay đợi con vật đó có biểu hiện dại rồi mới chính hoặc cho rằng nếu chó, mèo đã từng được tiêm ngừa dại hay ở khu vục không có bệnh dại thì không cần tiêm ngừa?
Theo các bác sĩ, tốt nhất nạn nhân cần đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và có được câu kết luận tốt nhất. Tuy nhiên, trong những trường hợp sau nên lưu tâm đến việc chích ngừa.
Có nhiều vết cắn nguy hiểm, vết cắn sâu. Hoặc vết cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu chi, bộ phận sinh dục… dù vết cắn nhẹ. Đối với trẻ càng nhỏ càng quan tâm hơn.
Chó (mèo) vừa cắn người hoặc đã lên cơn dại hoặc có biểu hiện nghi dại; hoặc không theo dõi được con vật; địa điểm tai nạn xảy ra ở khu vực có chó (mèo) đang ốm hay chết vì bệnh dại.
Nếu trong vòng 15 ngày từ khi bị cắn, chó bị bệnh dại, chết, mất tích hay không tìm được giấy chứng nhận chó, mèo từng được chích ngừa dại.
Lưu ý khi sơ cứu:
Trong quá trình xử trí khi bị chó, mèo cắn, cần chú ý vài điều:
- Trong trường hợp không tìm được nước sạch, có thể dùng bất kì loại nước nào bạn có lúc đó để rửa sạch vết cắn. Nếu có vòi nước sạch nên rửa vết thương ít nhất 5 phút.
- Sau khi sơ cứu vết thương tại nhà, nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được giúp đỡ. Không nên tự ý dùng thuốc nam để trị vết cắn.
- Chỉ nên băng hờ vết thương do bị cào, cắn bằng băng sạch, không nên băng kín vết thương để hạn chế gây bầm dập thêm cho vết cắn.
- Trong trường hợp vết cắn sâu hoặc ở những khu vực như: đầu, mặt, cổ, đầu chi, bộ phận sinh dục… cần tiến hành tiêm ngừa dại sớm nhất dù con vật không bị dại. Nếu tiêm muộn hiệu quả phòng bệnh sẽ giảm hoặc có thể không còn tác dụng.
Cách nhận biết con vật bị dại
Chó bị bệnh dại có 2 thể lâm sàng là thể điên cuồng và thể liệt. Sau thời gian ủ bệnh từ 3 - 5 ngày chó dại thường bỏ ăn. Những thói quen hàng ngày của con vật bị thay đổi. Sự thể hiện vui mừng hay hung dữ của chúng sẽ diễn ra quá độ trong vòng vài giờ đến vài ngày.
Sau đó là giai đoạn lên cơn, con vật luôn vận động, tiếng kêu khàn, sủa kéo dài rồi rướn cao lên thành tiếng rú ghê rợn. Những kích thích nhỏ đều làm nó lên cơn điên dại, thường chồm vào người, súc vật hoặc đồ vật chung quanh và cắn phá dữ dội.
Chó dại thường bỏ nhà, chạy rông và gặp bất kỳ ai cũng cắn. Sau vài ngày, nó phờ phạc, gầy mòn, kêu thất thanh rồi bị liệt và chết trong vòng 7 ngày. Trái lại, có nhiều trường hợp chó dại lên cơn nhưng không hung dữ, lánh người, chỉ nằm im 1 chỗ, nước bọt chảy nhiều, chó không sủa và chết trong vòng 3 - 5 ngày.
Lưu ý thêm, khi con vật đã bị dại thì trong tuyến nước bọt và các dây thần kinh đều có virus dại. Các bộ phận khác cũng có thể chứa virus gây bệnh dại nên rất nguy hiểm. Do đó, tuyệt đối không nên tiếp xúc trực tiếp và không dùng làm thức ăn cho người, gia súc.
Theo BS Bùi Trọng Hợp - Gia đình và xã hội
